การพิมพ์งานแปล

ส่วนใหญ่หนังสือที่สำนักพิมพ์จุฬาฯพิมพ์จะเป็นหนังสือที่เขียนขึ้นใหม่ทั้งหมด หรือที่เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า original work อย่างไรก็ตาม ก็มีงานแปลจากภาษาต่างประเทศที่เรารับพิมพ์อยู่เนืองๆ โดยทั่วไปเราไม่ค่อยอยากจะตีพิมพ์เผยแพร่งานแปลเท่าใดนัก เพราะมีปัญหาเรื่องค่าลิขสิทธิ์ การตีพิมพ์งานแปลหมายความว่าสำนักพิมพ์ต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์สองทาง คือค่าลิขสิทธิ์ต้นฉบับที่ต้องจ่ายให้แก่สำนักพิมพ์ต่างประเทศ กับค่าลิขสิทธิ์ฉบับภาษาไทยที่จ่ายให้แก่ผู้แปลตามร้อยละของหนังสือที่ขายได้ ซึ่งก็เป็นแนวปฏิบัติตามปกติอยู่แล้ว ดังนั้นต้นทุนการจัดพิมพ์หนังสือแปลจึงมากกว่าการพิมพ์หนังสือที่ผู้เขียนเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ทั้งหมด

ทั้งหมดนี้มิได้หมายความว่า สำนักพิมพ์มองไม่เห็นความสำคัญของหนังสือแปล เพราะสำนักพิมพ์ก็ได้พิมพ์หนังสือแปลมาแล้วหลายเล่ม ทั้งที่เป็นงานวิชาการประเภทตำราหรืองานวิจัย และงานวรรณกรรมเช่นนวนิยายและกวีนิพนธ์ แต่อันที่จริงแล้ว สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเช่นสำนักพิมพ์จุฬาฯนั้น มีเหตุผลที่จะเสนอว่าควรให้ความสำคัญแก่การเขียนหนังสือใหม่แทนที่จะเป็นงานแปล เพราะสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมีหน้าที่ในการยกระดับคุณภาพทางวิชาการของอาจารย์ในมหาวิทยาลัยเอง ด้วยการผลิตหนังสือวิชาการที่เป็นผลงานสร้างสรรค์ทางวิชาการ ไม่ว่าจะเป็นตำราหรืองานวิจัยของคณาจารย์ในมหาวิทยาลัย รวมทั้งคณาจารย์จากมหาวิทยาลัยอื่นๆด้วย การตีพิมพ์ผลงานสร้างสรรค์ทางวิชาการเหล่านี้เป็นการเพิ่มความรู้ให้แก่สังคม ซึ่งความรู้นี้เป็นความรู้ที่เป็นเรื่องของ “ท้องถิ่น” ได้แก่บริบทของสังคมวัฒนธรรมไทยเอง แทนที่จะเน้นที่การตีพิมพ์หนังสือแปล ซึ่งเป็นเพียงการถ่ายทอดความรู้จากวัฒนธรรมอื่นมายังบริบทของไทยเท่านั้น ไม่ใช่การสร้างสรรค์ความรู้ใหม่ภายใต้บริบทของสังคมไทยเองแต่ประการใด

ถึงแม้กระนั้นก็ตาม การตีพิมพ์งานแปลบางประเภทก็ยังควรทำอยู่ หากงานแปลนั้นเข้าข่ายของการเป็น “ผลงานสร้างสรรค์ทางวิชาการ” ที่พูดถึงข้างต้น หากงานที่นำมาแปลนั้นไม่ใช่เพียงแค่หนังสือตำราธรรมดาๆ แต่เป็นงานระดับ “แบบแผน” หรือที่เรียกว่า classic ที่เป็นต้นรากของอารยธรรมของภาษาที่จะแปล และหากผู้แปลมิได้ทำการแปลอย่างเดียว แต่มีการศึกษาวิจัยบริบทต่างๆเกี่ยวกับตัวบทที่จะแปล เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจความหมายของตัวบทอย่างรอบด้าน มิใช่เพียงแค่ได้แต่ความหมายตามตัวอักษรของงานที่จะแปลอย่างเดียว เมื่อเป็นเช่นนี้ก็ย่อมควรที่สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยจะให้การสนับสนุน

ตัวอย่างก็เช่น ผมเคยแปลงานทางพระพุทธศาสนามหายานมาหลายชิ้น เช่นเรื่อง โศลกมูลฐานว่าด้วยทางสายกลาง ของท่านนาคารชุน ซึ่งจัดพิมพ์โดยมูลนิธิพันดารา การแปลนี้แปลจากภาษาอังกฤษ ซึ่งได้แปลมาจากภาษาทิเบตกับภาษาสันสกฤตอีกทอดหนึ่ง การแปลดังกล่าวนี้จะไม่ช่วยให้ผู้อ่านเกิดความรู้ความเข้าใจคำสอนของพระพุทธศาสนาแต่อย่างใด หากผู้แปลมิได้เขียนคำนำอธิบายความหมายและบริบทโดยรวมของงานชิ้นนี้ของท่านนาคารชุนอย่างละเอียด การเขียนคำนำอย่างละเอียดนี้ก็เป็นการ “จัดวาง” งานอันสำคัญชิ้นนี้ให้อยู่ในที่ทางที่ผู้อ่านจะมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างงานชิ้นนี้กับชิ้นอื่นๆและคำสอนอื่นๆในพระพุทธศาสนาที่ผู้อ่านคุ้นเคยอยู่ได้

ดังนั้น หากท่านสนใจจะส่งงานแปลมาให้สำนักพิมพ์พิจารณา โปรดรับทราบว่าโอกาสที่เราจะรับตีพิมพ์ผลงานของท่านจะมีมากขึ้น หากท่านแปลงานต้นฉบับแบบแผนทางอารยธรรมอย่างที่พูดถึงข้างต้น และมีการเขียนคำนำหรือคำอธิบายความหมาย (commentary) อย่างละเอียด แทนที่จะเป็นการแปลงานตำราสมัยใหม่แต่อย่างเดียว

โสรัจจ์ หงศ์ลดารมภ์

รองผู้อำนวยการสำนักพิมพ์

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s