Reply – modal verb กับความหมายตามแต่เจตนา

Reply – modal verb กับความหมายตามแต่เจตนา

ขอให้สังเกตข้อความต่อไปนี้ ((จากเรื่องสั้นแนวทลองของวินทร์ เลียววาริณ ในหนังสือ “วันแรกของวันที่เหลือ” หน้า 38-39 (ซึ่งแสดงความเห็นโดย Kappathai 24 กรกฎาคม 2008))

ก –> ข ”คุณโดมเป็นคนดีมากบริจาคเงินช่วยชาวสลัม ดีใจที่แกมาสมัครส.ส.เขตนี้
ข –> ค ”คุณโดมให้เงินช่วยคนจน น่าเป็นส.ส.”
ค –> ง ”คุณโดมให้เงินคนจน คงอยากเป็นส.ส.”
ง –> จ ”คุณโดมอยากเป็นส.ส.จนตัวสั่น หว่านเงินทั่วสลัม”
จ –> ฉ ”นายโดมเป็นคนเลวมาก…”

Kappathai ได้วิพากษ์ว่า ข้อความข้างต้นนี้ชี้ว่า ทฤษฎีความหมายของ H.P. Grice ไม่ครอบคลุมการอธิบายเรื่องความหมายในภาษาอย่างเพียงพอ เพราะกรณีข้างต้นเห็นได้ชัดว่าผู้ฟังไม่ได้เข้าใจอย่างที่ผู้พูดต้องการให้เข้าใจ โดยเฉพาะกรณีข้างต้นมีการใช้กริยานุเคราะห์ คือ คำกริยาที่ใช้ขยายหรือช่วยกริยาสำคัญในประโยคให้ชัดเจนได้ความครบยิ่งขึ้น มักอยู่หน้ากริยาสำคัญ เช่น ต้อง เคย ควร จะ กำลัง คง ให้ ได้ อยู่ Kappathai เขียนว่า ”คำกริยาเหล่านี้มีส่วนอย่างมากในการสร้างความจริงให้กับคำนามหรือเปลี่ยนแปลงความหมายในประโยค โดยมากจะผูกติดกับเจตนาที่ต้องการจะสื่อความหมายของผู้พูด … แต่ในกรณีของการสร้างความจริงนั้นอาจเกิดการสื่อสารที่ไม่ได้เจตนาจะจงใจที่จะสื่อขึ้นได้” หมายความว่าแม้ผู้พูดจะใช้คำกริยานุเคราะห์ซึ่งเป็นคำที่ผูกติดหรือใกล้ชิดกับเจตนาในการสื่อความหมายของผู้พูดเป็นอย่างมากแล้วก็ตาม แต่ในที่สุดแล้วผู้ฟังอาจเข้าใจไปอีกอย่างหนึ่งได้

จากจุดยืนแบบ Grice อาจตอบข้อวิพากษ์นี้ได้ว่า การที่ผู้ฟังพูดแตกต่างจากผู้พูดไม่ใช่เครื่องยืนยันว่าผู้ฟังไม่เข้าใจสิ่งที่ผู้พูดเจตนาให้ตนเข้าใจ ในกรณีข้างต้น ข. ค. ง. จ. ทำหน้าที่สองอย่างคือ เป็นทั้งผู้ฟังและผู้พูด ตามทฤษฎีแบบ Grice อาจอธิบายได้ว่า ประการแรก เมื่อ ข. ฟัง ก. พูดว่า ”คุณโดมเป็นคนดีมากบริจาคเงินช่วยชาวสลัม ดีใจที่แกมาสมัครส.ส.เขตนี้” ข. ก็อาจเข้าใจในเจตนาที่ ก. ต้องการให้เขาเข้าใจนั่นคือเข้าใจว่า คุณโดมเป็นคนดีมากบริจาคเงินช่วยชาวสลัม ดีใจที่แกมาสมัครส.ส.เขตนี้ แต่เมื่อเขาต้องพูดหรือแสดงความเห็นของตนในประเด็นนี้ให้ ค. ฟังเขาก็อาจเติมความเห็นส่วนตัวของตนเข้าไปกลายเป็น ”คุณโดมให้เงินช่วยคนจน น่าเป็นส.ส.” ปรากฏการณ์เชิงสังคมลักษณะนี้อาจพบกันอยู่บ่อยๆ กล่าวคือข่าวลือต่างๆ ซึ่เป็นการที่ผู้ที่พูดต่อได้เติมความเห็นของตนเข้าไป ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่พูดต่อไม่เข้าใจความหมายหรือเจตนาที่ผู้พูดก่อนหน้าพูดกับตน ประการที่สองตามจุดยืนแบบ Grice อธิบายได้ว่า การที่ ก. พูดว่า ”คุณโดมเป็นคนดีมากบริจาคเงินช่วยชาวสลัม ดีใจที่แกมาสมัครส.ส.เขตนี้” จุดมุ่งหมายที่แท้จริงของ ก. ต้องการจะให้ ข. เข้าใจว่า คุณโดมให้เงินช่วยคนจน น่าเป็นส.ส. ดังนั้น เมื่อ ข. พูดให้ ค. ฟังว่า ”คุณโดมให้เงินช่วยคนจน น่าเป็นส.ส.” ข. ก็เพียงแต่ส่งต่อความหมายตามเจตนารมภ์ที่แท้จริงของ ก. ไปยัง ค. เท่านั้น

One thought on “ Reply – modal verb กับความหมายตามแต่เจตนา

  1. คุณ Freddy เคยถามคำถามเอาไว้ว่า

    Grice ให้ความสำคัญกับเรื่อง modal อย่างไรครับ เช่นว่า ค่าความจริงของประโยคที่ใช้ modal ต่างๆกัน และความหมายเชิงจริยธรรม เช่น ฉันต้องทำการบ้าน กับ ฉันควรทำการบ้าน ภาษามีผลต่อจริยธรรมใช่รึเปล่าครับ

    ผมจึงขอใช้โพสนี้ตอบนะครับ โดย Grice มีความคิดโดยย่ออยู่ 2 ประเด็นคือ
    1) การสื่อสารที่สัมฤทธิ์ผล สำหรับ Grice คือการที่ผู้พูดสามารถสื่อสารความหมายให้ผู้ฟังรับรู้ได้อย่างครบถ้วน (ซึ่งผู้ฟังนี้หมายถึงตัวเราเอง เวลาคิดในใจได้)
    2) ข้อความใดๆจะมีความหมายก็ต่อเมื่อ ผู้พูดเข้าใจสิ่งที่ตนเองพูด / ผู้ฟังเกิดความเข้าใจจากสิ่งที่ฟัง หากผู้พูดท่องจำสิ่งที่พูด แต่ไม่เข้าใจสิ่งที่ตนเองพูดเลย ก็ถือว่าม่มีความหมาย ตรงข้าม หากผู้ฟังได้ฟังสิ่งที่ท่องจำมา แต่เกิดความเข้าใจอย่างใดอย่างหนึ่ง ก็ถือว่ามีความหมายได้ แต่ว่าการศื่อสารจะไม่สมบูรณ์

    Grice เน้นไปที่ความคิดกับภาษา ส่วน modal verb นั้นผมนำไปเชื่อมเอง ผมคิดว่า modal ทำให้เจตนาที่จะสื่อความหมายของผู้พูดต่างกันออกไปแน่นอน และคอมเมนของพี่สุทัศน์ ก็แสดงให้เห็นว่าการสื่อสารที่สมบูรณ์แบบที่ Grice เสนอนั้นมีความเป็นไปได้ยากพอสมควร เพราะเราไม่อาจรู้ได้ว่าผู้ฟังจะเข้าใจตามที่เราพูดหรือไม่ เคสที่พี่สุทัศน์ ยกมาก็เป็นความเป็นไปได้รูปแบบหนึ่งที่อาจเกิดขึ้นได้ Girce ไม่ได้กล่าวถึงการส่งผ่านข่าวสารแบบตัวอย่างที่ได้ยกมา และ Grice ก็ไม่ได้อธิบายในเชิงการสื่อสารมวลชน ถ้าหากว่านายก.แถลงข่าว คนฟังจำนวนมากก็มีทั้งเข้าใจถูกต้องและไม่ถูกต้อง Grice จะแยกระหว่างการสื่อสารแต่ละคนหรือว่าจะเหมาว่าการสื่อสารมวลชนถือว่าเป็นการสื่อสารที่ไม่สัมฤทธิ์ผลไปเลย

    ประเด็นที่ว่าภาษามีผลต่อจริยธรรมนี้น่าคิดมาก เพราะว่าในชั้นเรียนไม่ได้พูดถึงประเด็นนี้เท่าไร คงต้องให้อาจารย์โสรัจจ์ช่วยตอบแล้วล่ะครับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s