ดาวพระศุกร์

โพสนี้ไม่ได้เกี่ยวกับละครชื่อดัง🙂 แต่หมายถึงดาวเคราะห์ดวงที่สองจากดวงอาทิตย์ ปัญหาที่นักปรัชญาสนใจมากมาเป็นเวลาร้อยกว่าปีแล้ว ก็เกี่ยวกับดาวดวงนี้ ปัญหาก็คือว่า ในสมัยก่อนคนโบราณคิดว่า ดาวประกายพรึกที่ขึ้นตอนเช้า กับดาวประจำเมืองที่ขึ้นตอนต่ำนั้น เป็นคนละดวงกัน คือมีคุณสมบัติต่างกัน ดวงหนึ่งขึ้นตอนเช้า ส่วนอีกดวงหนึ่งขึ้นตอนค่ำ

ทีนี้ การค้นพบครั้งสำคัญในดาราศาสตร์ก็คือว่า ดวงสองดวงนี้แท้จริงเป็นดวงเดียวกัน นักดาราศาสตร์ศึกษาวงโคจรของดาวศุกร์รอบดวงอาทิตย์ แล้วสรุปว่า จากวงโคจรนี้มีบางเวลาที่ดาวศุกร์โคจร แล้วเห็นจากโลกว่าขึ้นตอนเช้า ส่วนบางเวลาเห็นจากโลกว่าขึ้นตอนค่ำ

ดังนั้น ประพจน์ต่อไปนี้จึงเป็นจริง และเป็นประพจน์ที่รู้ได้ด้วยวิธีการทางประจักษ์:

(1) ดาวประกายพรึก = ดาวประจำเมือง

และเรารู้กันว่าดาวทั้งสองดวงนี้ ก็ได้แก่ดาวศุกร์นั่นเอง นั่นคือทั้งสองประพจน์นี้ คือ

(2) ดาวประกายพรึก = ดาวศุกร์

และ

(3) ดาวประจำเมือง = ดาวศุกร์

เป็นความจริง

ซึ่งตามกฏของการเปลี่ยนค่าที่เท่ากันในประพจน์ ซึ่งก็จะทำให้ประพจน์หลังจากเปลี่ยนแล้ว มีค่าคงเดิม (ค่าความจริง) ก็จะได้ว่า

(4) ดาวศุกร์ = ดาวศุกร์

ซึ่งประพจน์ (4) ได้มาจากการนำเอา “ดาวศุกร์” ไปแทนที่ทั้ง “ดาวประกายพรึก” และ “ดาวประจำเมือง” ในประพจน์ (2) และ (3)

แต่ปัญหาก็คือว่า (4) เป็นประพจน์ที่รู้ได้โดยไม่ต้องอาศัยการดูดาวแต่อย่างใด เพราะเป็นประพจน์จริงเชิงตรรก แต่ (4) เป็นประพจน์เดียวกัน (คือความหมายเหมือนกัน) กับ (1) ปัญหาคือ เป็นไปได้อย่างไร??

Venus

3 thoughts on “ดาวพระศุกร์

  1. กรณีดาวพระศูกร์ ปัญหาน่าจะง่ายขึ้น ถ้าดาวประจำเมือง และดาวประกายพรึก แต่ละคำหมายถึงสิ่งที่เป็นสิ่งเดียวกันไม่ได้ (mutually exclusive)
    ดาวทั้งสองยังมีโอกาสมี identity ได้เพราะไม่เคยพบดาวทั้งสองต่างสถานที่ในเวลาเดียวกัน
    เพียงแต่ดาวเล่นซ่อนหาเท่านั้นเอง

    วิธีการนี้ใช้ได้ เช่นในกรณีฆาตกรรมที่เชื่อว่ามีฆาตกรเพียงคนเดียวและผู้ฆ่าต้องอยู่ ณ ที่เดียวกับผู้ตาย และเป็นสาเหตุของการตายด้วยวิธีการที่ “ไม่ต้องสงสัย” และส่งผลให้ตายในทันที่
    เช่นเจ้าหญิงออโรร่า ได้รับการชันสูตรโดยหมอพรทิพย์ ว่าตายทันทีเนื่องจากการถูกจุมพิต
    หากผู้ต้องสงสัยมีหลักฐานว่า เขาอยู่ในที่อื่น ณ เวลานั้น
    เขาย่อมไม่สามารถมี identity กับฆาตกรได้

  2. ความหมายของดาวทั้งสองโดย logic ไม่อาจแตะกับโลกที่ชั่งตวงวัดได้ เพราะ “ความหมาย” ที่ตีความจากถ้อยคำ มีเพียง a celestial object observable by some humans on earth ด้วยความหมายนี้เอง มันจึงถูกตัดขาดจากการพิสูจน์ทางดาราศาสตร์ การเอา “ความจริง” จากวิชาดาราศาสตร์ ไปใช้กับข้อความนี้จึงไม่น่าจะทำได้ เพราะไม่มีที่ให้ข้อมูลดาราศาสตร์ “ครอบ” หรือ “เชื่อมโยง” กับข้อความนั้น

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s