วิดีโอเกี่ยวกับ Quine ภาคที่เหลือ

ผมโพสวิดิโอจากยูทูบที่ Bryan McGee สัมภาษณ์ไควน์ที่เหลืออีกสามตอนลงตรงนี้ทั้งหมด:
ตอนที่สาม

ตอนที่สี่

ตอนนี้ห้า

Read Full Post »

วิดิโอเกี่ยวกับ Quine

วิดิโอจากยูทูบนี้เป็นเรื่องเกี่ยวกับนักปรัชญาชาวอเมริกันคนสำคัญที่สุดคนหนึ่ง ได้แก่ Willard van Orman Quine เราเขียนชื่อภาษาไทยของเขาว่า “ไควน์” ซึ่งทำให้ชื่อของเขาเสียงคล้ายๆกับสัตว์ที่คนไทยรู้จัก ที่เอาไว้ใช้ไถนา

Read Full Post »

ปัญหาเรื่อง การแปลภาษา

จะพูดถึงการแปลภาษา ซึ่งหมายถึง การแปลจากภาษาหนึ่ง ไปยังอีกภาษาหนึ่ง หรือแปลเป็นภาษาอื่นอีกหลายๆภาษา ผมเองสนุกกับการเรียนรู้โครงสร้างพื้นฐานหลายสิบภาษาทั่วโลกและพอจะเห็นภาพตรงนี้ชัดระดับหนึ่ง (แม้จะไมไ่ด้ลึกซึ้งขนาดเขียนอ่านได้คล่องก็ตาม)
ปัญหาคือ ในปรัชญาภาษามีเรื่องถกเถียงกันที่ว่า นักปรัชญาบางกลุ่มเชื่อว่าการแปลความจากภาษาหนึ่ง ไปยังภาษาอื่นๆ อาจจะทำให้ได้ความหมายไม่ตรงเป๊ะ หรือใจความที่ถูกต้องในภาษาเดิมอาจจะถูกบิดเบือนไปเหตุเพราะการแปลนั่นเอง
ปัญหานี้เมื่อมองผิวเผินแล้ว เราคิดได้ไม่ยากว่าเพราะคำบางคำมันหาคำแทนแบบตรงตัวไม่ได้ เช่นคำว่า ความเกรงใจ ในภาษาไทย ซึ่งไม่มีคำที่ถูกต้อง หมายความว่าถูกต้องจริงๆในภาษาอังกฤษที่จะแทนที่ได้ มีแค่คำที่คิดว่าคล้ายๆ ซึ่งแท้จริงอาจจะทำให้คนชาติอื่นที่ใช้ภาษาอังกฤษไม่อาจเข้าใจได้ว่า ความเกรงใจ ของคนไทยคืออะไรกันแน่
นี่เป็นตัวอย่างง่ายๆ หรือที่ใกล้ตัวเรานักเรียนปรัชญากว่านั้น และเป็นปัญหาที่ดูซับซ้อนขึ้นมาก็อย่างเช่น textbook ทำไมอาจารย์ทั้งหลายในภาควิชาปรัชญาถึงแนะนำให้เราต้องไปอ่าน textbook ตลอดทั้งที่บางเล่มมันก็มีแปลเป็นภาษาไทยไว้อย่างละเอียดถี่ถ้วน ก็ไม่ใช่เพราะปัญหาตรงนี้หรอกเหรอ คือปัญหาตรงที่ว่า เพราะ text แปลนั้นเองที่อาจมีใจความตกหล่นไม่ครบตามความหมายเดิม หรือการแปลอาจสื่อไปในคนละอย่าง โดยเฉพาะแง่คิดทางปรัชญาที่เป็นเรื่องปราณีตละเอียดอ่อนก็อาจจะทำให้เข้าใจผิดไปคนละทางจาก textbook ในภาษาดั้งเดิม จนแม้กระทั้งว่า textbook ภาษาอังกฤษเองที่แปลมาจากภาษาอื่นได้แก่ ภาษาลาติน กรีก ภาษาเยอรมัน ฝรั่งเศส ภาษาสันสกฤต จีน ญี่ปุ่น ฯลฯ ก็อาจจะมีการสื่อความหมายผิดพลาดเช่นกัน เมื่อจะศึกษาให้ลึกซึ้งและเพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องแล้วเราถึงกับต้องไปอ่าน text ในภาษาต้นฉบับกันเลยทีเดียว
ปัญหาพวกนี้เป็นปัญหาเก่าๆซึ่งมีคนพูดกันอยู่แล้ว เป็นที่ถกเถียงกันอยู่แล้ว แต่สิ่งที่ผมอยากจะพูดถึงก็คือ อะไรทำให้เกิดปัญหานี้กันแน่
ถ้ามองในแง่ที่ว่า [...]

Read Full Post »