กลุ่มอ่านคานท์

เราจะพบกันทุกวันพฤหัส ที่ห้องอ่านหนังสือภาคปรัชญา ตั้งแต่บ่ายโมงถึงบ่ายสาม ในเดือนมีนา เมษา พฤษภา
หนังสือที่จะอ่าน Immanuel Kant’s Critique of Pure Reason แปลโดย Norman Kemp Smith
5 มีนา: Introduction หน้า 1 – 64
12 มีนา: Introduction หน้า 1 – 64
19 มีนา: Transcendental Aesthetics หน้า 65 – 91
26 มีนา: Transcendental Logic หน้า 92 – 101
2 เมษา: Transcendental Analytic หน้า 102 – 175 (Metaphysical Deduction)
9 เมษา: Transcendental Analytic หน้า [...]

Read Full Post »

ฮิลลารี พัทนั่มกับปรัชญาวิทยาศาสตร์

วิดิโอนี้จากยูทูบเป็นเรื่องสัมภาษณ์ฮิลลารี พัทนั่ม นักปรัชญาชื่อดังของสหรัฐ เกี่ยวกับเรื่องปรัชญาวิทยาศาสตร์
ตอนที่ 1

ตอนที่ 2

Read Full Post »

บล๊อกเกี่ยวกับจิตและการรู้สำนึก

ผมไปพบบล๊อกนี้เข้า ซึ่งเป็นที่รวมบทความและการนำเสนอต่างๆเกี่ยวกับปรัชญาจิตและการรู้สำนึก (consciousness) ใครที่สนใจเรื่องนี้ก็เข้าไปดูได้ที่
http://consciousnessonline.wordpress.com/

Read Full Post »

ปรัชญากับความรัก

พรุ่งนี้เป็นวันวาเลนไทน์แล้ว ก็เลยคิดว่าต้องพูดเกี่ยวกับความรักสักเล็กน้อย
ผมเคยสอนวิชา “ปรัชญาเพศกับความรัก” เมื่อสามหรือสี่ปีมาแล้ว ในชั่วโมงแรกมีคนมาจะเรียนเต็มไปหมด เรียกว่าล้นห้อง ส่วนมากตื่นเต้นว่าจะได้เรียนเรื่องที่ไม่เคยได้เรียนมาก่อน แต่พอผมให้รายการอ่านหนังสือ แล้วมีเล๊คเชอร์ยากๆเกี่ยวกับเพลโต อริสโตเติล ก็ค่อยๆหายกันไป พวกที่หายมาจากคณะอื่นทั้งนั้น เหลือแต่นิสิตอักษรที่เรียนกับผมจนจบคอร์ส

ประเด็นที่มีพูดถึงกันในเรื่องความรักก็คือคำถามว่า “ความรักคืออะไร?” ซึ่งเป็นปัญหาเก่าแก่ยาวนาน ที่จริงในวิชานี้มีแบ่งเป็นเรื่องเพศกับเรื่องความรัก แต่วันวาเลนไทน์เป็นวันแห่งความรัก ไม่ใช่วันแห่ง sex เราก็เลยพูดกับเรื่องความรักในโพสนี้ในวันนี้ (อาจจะมีพูดเรื่อง sex ในวันหลังถ้าไม่โดนกระทรวง ICT บล๊อก)
เราอาจแบ่งความรักออกเป็นสามแบบตามคำสามคำในปรัชญากรีกที่มีเรียกความรัก คือ philia, eros, กับ agape สามอย่างนี้คล้ายๆกันแต่ไม่เหมือนกันทีเดียว philia เป็นความรักแบบที่เรามีกับเพื่อน เช่นมิตรภาพ ซึ่งก็รวมไปถึงความรักที่เรามีกับสถาบัน (เช่นรักจุฬาฯ) หรือรักชาติ ก็เป็นเรื่องของ philia ด้วย คำว่า “philosophy” ที่เป็นชื่อวิชาปรัชญา ก็มาจากการผสมกันของคำสองคำ คือ philia กับ sophos โดย sophos แปลว่า “ปัญญา” (ไม่ใช่ “ความรู้” เพราะ [...]

Read Full Post »

ปรัชญาวิเคราะห์กับปรัชญาภาคพื้นทวีปยุโรป

ความจริงผมไม่ค่อยอยากพูดเรื่องความแตกต่างระหว่างปรัชญาวิเคราะห์กับปรัชญาภาคพื้นทวีป (ยุโรป) มากนัก เพราะปัจจุบันนี้นักปรัชญาไม่ค่อยแบ่งอะไรแบบนี้กันแล้ว แต่เนื่องจากยังมีหลายคนคิดว่า ความแตกต่างนี้ยังเป็นเรื่องสำคัญอยู่ ก็เลยคิดว่าอาจจะต้องพูดเรื่องนี้บ้าง
สำหรับคนที่เพิ่งเข้ามาสนใจปรัชญาตะวันตกในปัจจุบัน คำว่า “ปรัชญาวิเคราะห์” หรือ analytic philosophy จะใช้หมายถึงปรัชญาที่ทำกันในประเทศที่พูดภาษาอังกฤษ ได้แก่สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และแคนาดา ส่วน “ปรัชญาภาคพื้นทวีป” หรือ continental philosophy หมายถึงปรัชญาที่ทำกันโดยมากในภาคพื้นทวีปยุโรป คือที่พูดภาษาอื่นๆยกเว้นภาษาอังกฤษ คือฝรั่งเศส เยอรมัน อิตาลี สเปเป็นหลัก นอกจากนี้ประเทศในกลุ่มอเมริการใต้ที่พูดภาษาสเปนกับโปรตุเกศก็ถือกันว่า อยู่ในสายของปรัชญาภาคพื้นทวีปนี้ด้วย
การแบ่งแบบพื้นๆตรงนี้เริ่มแรกนี้ก็มีปัญหาแล้ว เพราะมีหลายประเทศในภาคพื้นทวีปยุโรป ที่ไม่ได้มองตนเองว่าทำปรัชญาอยู่ในสายเดียวกันกับที่มีอยู่ในเยอรมันหรือฝรั่งเศส เป็นที่รับรู้กันโดยทั่วไปว่า ประเทศนอรเวย์ สวีเดน ฟินแลนด์ กับเดนมาร์ก อยู่ในสายเดียวกันกับปรัชญาในประเทศที่พูดภาษาอังกฤษ ส่วนปรัชญาของประเทศรัสเซียนั้นมีปัญหาหนักยิ่งขึ้นไปอีก เพราะไม่รู้ว่าจะจัดให้อยู่กับกลุ่ม continental หรือ analytic ดี เพราะดูจะไม่ใช่ทั้งคู่ ที่หนักไปกว่านั้น คือปรัชญารัสเซียไม่รู้ว่าจะเป็นปรัชญาตะวันตกหรือปรัชญาตะวันออกดี!
(นอกจากนี้ก็มีปรัชญาของประเทศในยุโรปตะวันออก เช่นของโปแลนด์ เชค เซอร์เบีย โครเอเชีย โรเมเนีย ส่วนใหญ่พวกนี้ก็มักจะจัดให้อยู่กลุ่มเดียวกับปรัชญาของเยอรมันหรืออิตาลี คือปรัชญาภาคพื้นทวีป)
ตัวอย่างของนักปรัชญาภาคพื้นทวีปยุโรป [...]

Read Full Post »