สัมภาษณ์แดเนียล เดนเนตต์เกี่ยวกับจิตสำนึก

นักปรัชญาที่มีทรรศนะต่างจากเซิร์ลกับชาลเมอร์อย่างสิ้นเชิงคนหนึ่งได้แก่แดน เดนเนตต์ เซิร์ลกับชาลเมอร์แม้ว่าความคิดของสองคนนี้จะต่างกันมากเพียงใดก็ตาม แต่ก็ยังเชื่อร่วมกันว่าจิตสำนึก หรือ consciousness มีอยู่จริงๆ และไม่สามารถทอนลงเป็นปรากฏการณ์อื่นๆได้ ส่วนเดนเนตต์นั้นเป็นนักปรัชญาที่เชื่อแบบ functionalism หรือ “หน้าที่นิยม” หมายความว่า จิตนั้นจริงๆแล้วเป็นเพียงรูปแบบการทำงานของสสาร ซึ่งไม่จำเป็นต้องเป็นสมองด้วย อุปกรณ์ใดๆก็ตามที่ทำงานได้เหมือนกับที่สิ่งมีชีวิตที่มีจิตสำนึกทำได้ ก็ต้องถือว่าอุปกรณ์นั้นมีจิตสำนึก บทสัมภาษณ์ของเขาอยู่ตรงนี้

ทรรศนะเกี่ยวกับจิตสำนึกของเซิร์ลกับชาลเมอร์

ในเทอมนี้ผมกำลังสอนวิชาปรัชญาจิตอยู่ี เรื่องนี้น่าสนใจมาก มีทรรศนะที่แตกต่างกันมากมาย ในโพสนี้ผมยกวิดิโอจากยูทูบมารสองเรื่อง เป็นการสัมภาษณ์นักปรัชญาชื่อดังสองคนที่เขียนงานเกี่ยวกับปรัชญาจิตเอาไว้ ได้แก่จอห์น เซิร์ล กับเดวิด ชาลเมอร์ เซิร์ลเป็นที่รู้จักกันเกี่ยวกับความคิดขอเขาที่บอกว่า จิตสำนึกเป็นการทำงานของสมอง เช่นเดียวกับที่การย่อยอาหารเป็นการทำงานของกระเพาะกับลำไส้ ส่วนชาลเมอร์เสนอความคิดว่า จิตสำนึกเป็นอะไรที่เพิ่มเข้ามาในโลก ซึ่งแม้ว่าเราอาจจะมีสิ่งที่ชีวิตที่เหมือนคนทุกอย่าง มีสมองเหมือนคน ทำอะไรได้ พูดได้เหมือนคนทุกอย่าง ฯลฯ แต่หากเขาไม่มีจิตสำนึก ก็จะแตกต่างจากเราอย่างสิ้นเิชิง ปัญหาก็คือว่า อะไรที่ทำให้แตกต่าง และเราจะเข้าใจความแตกต่างนี้ได้อย่างไร

 

หนังสือปรัชญาภาษาออกวางตลาดแล้ว

ผมมีข่าวดีจะแจ้งให้ทราบ คือบัดนี้หนังสือ “ปรัชญาภาษา” ได้ออกวางตลาดเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ใครที่สนใจไปซื้อได้ที่ศูนย์หนังสือจุฬาฯ หรือไม่ก็คลิกที่ลิงนี้

http://www.chulabook.com/description.asp?barcode=9789740325666

ผู้ที่ซื้อทางอินเทอร์เน็ตจะไ้ด้ราคาลดพิเศษ คือ 221 บาท จากราคาหน้าปก 260 บาท

กระบวนการวิจัยทางมนุษยศาสตร์

นี่เป็นไฟล์นำเสนอที่ผมเขียนไว้หลายปีมาแล้ว เกี่ยวกับเรื่อง กระบวนการวิจัยทางมนุษยศาสตร์ คิดว่ายังน่าสนใจอยู่ก็เลยเอามาลงไว้ตรงนี้

เว็บไซต์ “ปรัชญาเปรียบเทียบ” จากมหาลัยโคลัมเบีย

วันนี้ผมไปพบกับเว็บไซต์ที่หนึ่งได้แก่ The Columbia Society for Comparative Philosophy ของมหาวิทยาลัยโคลัมเบียในสหรัฐฯ “ปรัชญาเปรียบเทียบ” เป็นคำที่ใช้เรียกการศึกษาปรัชญาที่มาจากต่างวัฒนธรรมกัน ซึ่งส่วนใหญ่ก็เป็นปรัชญาตะวันตกกับตะวันออก อย่างไรก็ตามในบริบทของโลกตะวันตกเช่นในมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย การเปรียบเทียบนี้ก็มักจะเป็นการมองออกจากมุมมองของตะวันตก ไปยังความคิดของตะวันออกซึ่งก็ทราบกันว่าปรัชญาที่พัฒนามากๆได้แก่ของอินเดียกับจีน คนเขียนเว็บไซต์นี้อยากจะให้มีการเปิด “พรมแดนของความคิด” ระหว่างกันและกัน และเน้นว่าการศึกษาความคิดของตะวันออกนั้น ไม่ได้หมายความว่าของตะวันออกสามาารถให้คำตอบที่ปรัชญาตะวันตกไม่สามารถให้ได้ แต่เป็นการเปิดโลกความคิด ทำให้เรามองเห็นปัญหาต่างๆในแง่มุมใหม่ๆขึ้น

เว็บไซต์นี้มี podcast รวมไฟล์เสียงการบรรยายของนักปรัชญาต่างๆ ที่มาบรรยายในกิจกรรมของศูนย์ของเขาด้วย หนึ่งในนั้นได้แก่ Owen Flanagan ซึ่งจะมาประจำอยู่ที่ภาควิชาปรัชญาของเราในเดือนมกราคมนี้ ก็นับเป็นโชคดีของเราที่เราจะได้ฟังความคิดของนักปรัชญาชื่อดังท่านนี้ รายละเอียดเกี่ยวกับการมาประจำของ Owen จะแจ้งให้ทราบเป็นระยะๆ

ข่าวล่าสุด: หนังสือปรัชญาภาษา

ขอเรียนให้ทุกท่านทราบว่า ขณะนี้หนังสือ “ปรัชญาภาษา” กำลังอยู่ในโรงพิมพ์ และคาดว่าจะออกวางจำหน่ายได้ในเร็ววันนี้ สำนักพิมพ์ตั้งราคาหน้าปกไว้ที่ 260 บาท ซึ่งนับว่าไม่แพงเลยสำหรับหนังสือที่หนากว่า 400 หน้า รายละเอียดดูได้ที่สำนักพิมพ์จุฬาฯ http://www.chulapress.com/ หรือศูนย์หนังสือจุฬาฯผู้จัดจำหน่าย – http://www.chulabook.com/

ศรัทธาในพระเจ้า

วิดิโอเป็นเรื่องเกี่ยวกับปัญหาเรื่องการพิสูจน์ว่าพระเจ้ามีอยู่จริง พระเจ้าในที่นี้หมายถึงพระเจ้าในศาสนาคริสต์ ยิวหรืออิสลาม ประเด็นก็คือว่า ไม่ว่าใครจะพยายามใฃ้ตรรกวิทยาพิสูจน์อย่างไรว่ามีพระเจ้าจริง การอ้างเหตุผลเหล่านั้นก็มีข้อบกพร่องเสมอ ทางเดียวที่ทำได้ก็คือยอมรับว่าความเชื่อหรือศรัทธาในพระเจ้าของตนเอง เป็นเรื่องส่วนตัวของตนเอง และผู้ศรัทธานั้นไม่มีสิทธิใดๆจะมาบังคับให้คนอื่นเชื่อตาม

รูปแบบการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อสร้างงานเอกสาร

ทุกคนที่เกี่ยวข้องกับการใช้คอมพิวเตอร์เพื่อผลิตงานเอกสาร โดยเฉพาะอย่างยิ่งนิสิตที่กำลังเขียนวิทยานิพนธ์ ควรจะอ่านบทความต่อไปนี้

http://thep.blogspot.com/2009/09/academic-document-format.html

ซึ่งให้รายละเอียดเกี่ยวกับการผลิตงานเอกสารได้ดีมากๆ

รูปปกหนังสือปรัชญาภาษา

ขณะนี้หนังสือปรัชญาภาษาใกล้จะเป็นรูปเป็นร่างขึ้นมาเต็มที่แล้ว ตอนนี้สำนักพิมพ์ได้ออกแบบปกหน้ากับปกหลังของหนังสือเรียบร้อยแล้ว เลยเอามาให้ดูกัน:

ข่าวเกี่ยวกับหนังสือปรัชญาภาษา

หนังสือ ปรัชญาภาษา ที่หลายคนกำลังรอคอย ใกล้จะคลอดออกมาแล้ว โดยในขณะนี้สำนักพิมพ์จุฬาฯกำลังตรวจปรู๊ฟขั้นสุดท้าย และตรวจแบบปกหน้ากับปกหบัง ก่อนจะส่งให้โรงพิมพ์ต่อไป ก็คาดว่าเราคงจะได้เห็นหนังสือเล่มนี้ออกมาเป็นตัวเป็นตนในเวลาไม่นานนี้ ในช่วงนี้เพื่อเป็นการชิมลางหนังสือเล่มนี้ไปก่อน ก็ขอให้เราดูข้อความปกหลังของหนังสือ ดังต่อไปนี้

ภาษากับความหมายเป็นสิ่งสำคัญยิ่งของมนุษย์ ซึ่งหากปราศจากภาษากับความหมายแล้ว มนุษย์ก็ยากที่จะดำรงความเป็นมนุษย์อยู่ได้ ปัญหาต่างๆของปรัชญาเองก็ถือได้ว่าสามารถทอนลงไปเป็นปัญหาเกี่ยวกับภาษาและความหมายได้ทั้งสิ้น ตัวอย่างเช่น การถกเถียงเกี่ยวกับธรรมชาติที่แท้จริงของความเป็นจริงหรือความรู้ หรือความดีกับความงาม ก็เป็นไปได้ว่าเป็นการถกเถียงเกี่ยวกับความหมายที่แท้จริงของคำเช่น “ความดี” หรือ “ความเป็นจริง” หรือ “ความรู้”

หนังสือเล่มนี้เป็นหนังสือที่แนะนำการสนทนาและทฤษฎีสำคัญๆต่างๆเกี่ยวกับปรัชญาภาษา จึงเหมาะแก่ผู้ที่เรียนวิชานี้ อย่างไรก็ตาม เนื้อหาของหนังสือเล่มนี้ก็เหมาะแก่ผู้ที่ศึกษาวิชาที่เกี่ยวข้องอื่นๆด้วย เช่น อรรถศาสตร์ หรือภาษาศาสตร์ เนื่องจากทฤษฎีเกี่ยวกับภาษาและความหมายเป็นรากฐานของทฤษฎีต่างๆในวิชาการหลายแขนง ผู้ที่สนใจรากฐานของทฤษฎีเหล่านี้ ก็ย่อมได้ประโยชน์จากหนังสือเล่มนี้โดยตรง